{"id":1905,"date":"2006-11-13T00:00:00","date_gmt":"2006-11-12T23:00:00","guid":{"rendered":""},"modified":"2006-11-13T00:00:00","modified_gmt":"2006-11-12T22:00:00","slug":"","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/efolk.pl\/?p=1905","title":{"rendered":"Esma Redzepova"},"content":{"rendered":"<p>\tEsma Redzepova urodzi\u0142a si\u0119 8 sierpnia 1943r. w Suto Orizari, wiosce gdzie Emir Kusturica kr\u0119ci\u0142 &#8222;Czas Cygan\u00f3w&#8221;. Pochodzenie spo\u0142eczna ma do\u015b\u0107 niewyszukane, jej ojciec zarabia\u0142 na \u017cycie imaj\u0105c si\u0119 r\u00f3\u017cnych zaj\u0119\u0107, \u015bpiewa\u0142, gra\u0142, by\u0142 portirerem,  i&#8230; czyszcibutem. Zazna\u0142a jako dziecko biedy, ale i prze\u015bladowa\u0144 na tle rasowym &#8211; matka by\u0142a Turczynk\u0105, Muze\u0142mank\u0105 a ojciec serbskim Katolikiem. W jej domu zawsze by\u0142o du\u017co muzyki, kt\u00f3r\u0105 wprost nasi\u0105k\u0142a. Ju\u017c jako ma\u0142a dziewczynka wykazywa\u0142a si\u0119 du\u017cym talentem wokalnym, ale czy to dziwne dla dziecka cyga\u0144skiego? P\u00f3\u017aniej z reszt\u0105 na pytania dziennikarzy ile dla niej znaczy \u015bpiewanie odpowiada\u0142a: &#8222;\u015apiewanie jest dla mnie jak chleb, jak s\u0142o\u0144ce, jak woda, nie da si\u0119 bez nich \u017cy\u0107&#8221;.<br \/>\n\tPo raz pierwszy przez s\u0142uchaczy zosta\u0142a zauwa\u017cona, gdy mia\u0142a 11 lat; dwa lata p\u00f3\u017aniej wygra\u0142a konkurs muzyczny organizowany przez lokaln\u0105 rozg\u0142o\u015bni\u0119 w Skopje i dzi\u0119ki temu znalaz\u0142 si\u0119 rok p\u00f3\u017aniej na konkursie m\u0142odych talent\u00f3w, na kt\u00f3rym dostrzeg\u0142 j\u0105 kompozytor Stevo Teodosievski. Jej kariera ruszy\u0142a z kopyta, w 1961r. Esma zanotowa\u0142a pierwszy wyst\u0119p w telewizji, zacz\u0119\u0142a nagrywa\u0107 piosenki do film\u00f3w, a tak\u017ce &#8222;bawi\u0107 si\u0119 w aktorstwo&#8221; (min. wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w &#8222;Sing Macedonia&#8221; &#8211; filmie dokumentalnym). Publiczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa zacz\u0119\u0142a si\u0119 ni\u0105 interesowa\u0107 po koncercie w hali Olympia w Pary\u017cu w 1966r.<br \/>\n\tW 1968r. Rodzepova zmieni\u0142a stan cywilny, wychodz\u0105c za&#8230; Stevo Teodosievskiego. \u017bycie muzyk\u00f3w bywa burzliwe, bo to ludzie pe\u0142ni nami\u0119tno\u015bci, a w tym przypadku do czynienia mamy chyba z  przewrotno\u015bci\u0105 losu, bo ma\u0142\u017ce\u0144stwo przetrwa\u0142a dok\u0142adnie jeden tydzie\u0144. Owa niezwyk\u0142a para za\u0142o\u017cy\u0142a wsp\u00f3lnie zesp\u00f3\u0142 &#8222;Esma Ensemble Teodosievski&#8221;, z kt\u00f3rym zje\u017adzili chyba ca\u0142y \u015bwiat, koncertuj\u0105c i w wielkich salach koncertowych \u015bwiatowych metropolii (Nowy Jork, Sydney, Londyn, Pary\u017c, Wiede\u0144) i w ma\u0142ych wioskach zagubionych w \u015bwiecie (Kuwejt, Indie, Pakistan, Meksyk). Grali i dla s\u0142awnych i bogatych jak i dla biednych, cz\u0119sto anga\u017cowali si\u0119 w koncerty charytatywne. Ich zesp\u00f3l gra\u0142 g\u0142\u00f3wnie muzyk\u0119 macedo\u0144skich cygan\u00f3w, ale us\u0142ysze\u0107 w ich graniu mo\u017cna by\u0142o nuty z ca\u0142ych Ba\u0142kan, a tak\u017ce pobrzmiewaj\u0105ce odleg\u0142ym echem d\u017awi\u0119ki z Indii, Hiszpanii czy Iranu.<br \/>\n\tEsma zacz\u0119\u0142a \u017cy\u0107w dostatku i jej \u017cycie w niczym chyba nie przypomina\u0142o ubogiego dzieci\u0144stwa, ale nigdy nie zapomnia\u0142a sk\u0105d pochodzi i jak ci\u0119\u017cko jest biednemu dziecku na \u015bwiecie. Czterdziestu siedmiu cyga\u0144skim sierotom, zapewni\u0142a wikt, opierunek i solidne wykszta\u0142cenie, niekt\u00f3rzy z jej wychowank\u00f3w zostali muzykami i razem a ni\u0105 je\u017cd\u017c\u0105 po \u015bwiecie (np. Medo Chun graj\u0105cy na klarnecie). Dodatkowo pi\u0105tk\u0119 kolejnych sierot przyj\u0119\u0142a pod sw\u00f3j dach i je wychowa\u0142a; nigdy nie dane jej by\u0142o powi\u0107 w\u0142asnego potomka.  Razem z Teodeosievskim za\u0142o\u017cyli szko\u0142\u0119 muzyczn\u0105 w swoim domu. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 muzyczno-edukacyjn\u0105 kontynuowa\u0142a po \u015bmierci Steva w 1997r.<br \/>\n\tW Macedonii m\u00f3wi si\u0119 o niej &#8222;Kr\u00f3lowa Cygan\u00f3w&#8221;, po raz pierwsze to okre\u015blenie nadano Redzepovej na Pierwszym \u015awiatowym Festiwalu Muzyki Romskiej w Indiach w 1976r.; oraz&#8230; &#8222;nasza druga Matka Teresa&#8221;. Sama jest jedn\u0105 wielk\u0105 &#8222;instytucj\u0105 charytatywn\u0105&#8221;. Wspiera Gypsy World Organisation, Macedonian and World LIONS Organisation , oko\u0142o pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu pozarz\u0105dowych organizacji humanitarnych, feministycznych, pokojowych i dzia\u0142aj\u0105cych na rzecz tolerancji. Zosta\u0142a obdarzona nagrod\u0105 UNICEF oraz mianowana do Pokojowej Nagrody Nobla w 2002r. m\u00f3wi\u0142a w\u00f3wczas: &#8222;Daj Bo\u017ce. Gdyby to si\u0119 przydarzy\u0142o, by\u0142aby to w\u00f3wczas nagroda dla ca\u0142ych Ba\u0142kan, a nie tylko dla mnie&#8221;.<br \/>\n\tW swojej d\u0142ugiej muzycznej karierze da\u0142a oko\u0142o 15000 koncert\u00f3w, z czego 2000 to koncerty charytatywne, o swojej kondycji przy tak intensywnym trybie \u017cycia (np. w 2001r. da\u0142a 240 koncert\u00f3w) mawia: &#8222;\u015apiewam dobrze, bo trzymam si\u0119 dobrze, nie pal\u0119, nie pij\u0119. Mam dobre geny jak ca\u0142a moja rodzina&#8221;. Dwa jej wydawnictwa zyska\u0142y miano platynowych p\u0142yt, 8 z\u0142otych i 8 srebrnych. Wyda\u0142a 108 singli, 20 album\u00f3w, 32 kasety. Typowe instrumenty jej towarzysz\u0105ce to skrzypce, akordeon i klarnet. Do najwi\u0119kszych romskich muzyk\u00f3w zalicza Lilian\u0119 Petrovic, Vid\u0119 Pavlovic i Muharema Serbezovskiego.<br \/>\n\tI jeszcze jeden cytat na zako\u0144czenie: &#8222;Smutno mi, \u017ce do tej pory nie pojawi\u0142a si\u0119 moja nast\u0119pczyni. Romskie dziewczyny s\u0142abo \u015bpiewaja, ale nie dlatego, \u017ce maj\u0105 s\u0142abe g\u0142os. Wstaj\u0105 rano (&#8230;) i bawi\u0105 si\u0119 w \u015bpiewanie myl\u0105c t\u0119 zabaw\u0119 z powa\u017cn\u0105 profesj\u0105&#8221;.<br \/>\n<P><DIV ALIGN=\"right\"><B>Monika Ku\u015b<\/b><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Esma Redzepova urodzi\u0142a si\u0119 8 sierpnia 1943r. w Suto Orizari, wiosce gdzie Emir Kusturica kr\u0119ci\u0142 &#8222;Czas Cygan\u00f3w&#8221;. Pochodzenie<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-1905","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wykonawcy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1905","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1905"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1905\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1905"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1905"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1905"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}