{"id":3186,"date":"2021-06-29T01:22:13","date_gmt":"2021-06-28T23:22:13","guid":{"rendered":"http:\/\/efolk.pl\/?p=3186"},"modified":"2021-06-29T10:23:30","modified_gmt":"2021-06-29T08:23:30","slug":"perly-i-lotry-distant-shores","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/efolk.pl\/?p=3186","title":{"rendered":"Per\u0142y i \u0141otry – „Distant Shores”"},"content":{"rendered":"
\"Per\u0142y
Per\u0142y i \u0141otry „Distant Shores”<\/figcaption><\/figure>\n

Per\u0142y i \u0141otry<\/strong> to jeden z najbardziej uznanych zespo\u0142\u00f3w na scenie pie\u015bni morskich. Burzliwa historia, z kt\u00f3r\u0105 wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 liczne zmiany sk\u0142adu, nazwy i po trosze r\u00f3wnie\u017c stylistyki, odzwierciedla bardzo dobrze to, co dzia\u0142o si\u0119 na przestrzeni lat w polskim nurcie folku morskiego. Muzycy przeszli przez wszystkie etapy: od lokalnie dzia\u0142aj\u0105cej grupy, zapatrzonej w wokalne mo\u017cliwo\u015bci takich grup jak Rycz\u0105ce Dwudziestki<\/strong>, przez spory rozw\u00f3j repertuarowy, stylistyczny i instrumentalny, po status gwiazdy na licznych festiwalach w kraju i za granic\u0105. Dzi\u015b to oni s\u0105 rozpoznawaln\u0105 mark\u0105 i ka\u017cdy, kto cho\u0107 troch\u0119 orientuje si\u0119 w polskiej scenie morskiego folku, niew\u0105tpliwie jest w stanie rozpozna\u0107 niekt\u00f3re z ich piosenek.<\/p>\n

Ostatnie nagrania tej grupy, sygnowane jeszcze przej\u015bciow\u0105 nazw\u0105 Prawdziwe Per\u0142y, ukaza\u0142y si\u0119 w 2010 roku. Po tak d\u0142ugim czasie pojawia si\u0119 p\u0142yta, kt\u00f3ra pr\u00f3buje zrealizowa\u0107 marzenia o kolejnych utworach, utrzymanych w znanej do tej pory (i tak ju\u017c r\u00f3\u017cnorodnej stylistyce). Na dodatek zesp\u00f3\u0142 po raz kolejny poszerza kr\u0105g swoich muzycznych zainteresowa\u0144. Czy zatem tak eklektyczny stylistycznie materia\u0142 ma szans\u0119 si\u0119 obroni\u0107? Tak, poniewa\u017c bez wzgl\u0119du na form\u0119 aran\u017cacji, jak\u0105 przyj\u0119to przy poszczeg\u00f3lnych piosenkach, spinaj\u0105 je charakterystyczne g\u0142osy \u015bpiewaj\u0105cych w zespole muzyk\u00f3w.<\/p>\n

Opowie\u015b\u0107 o piosenkach z tej p\u0142yty wypada zacz\u0105\u0107 od utworu „My Mother Told Me”, kt\u00f3ry zainspirowany jest star\u0105 skandynawsk\u0105 pie\u015bni\u0105, kt\u00f3ra z angloj\u0119zycznym tekstem pojawi\u0142a si\u0119 przy okazji emisji serialu „Wikingowie”. Per\u0142y i \u0141otry ju\u017c kilka lat temu zaaran\u017cowa\u0142y ten utw\u00f3r i w\u0142\u0105czy\u0142y go do repertuaru koncertowego. Jednak na fali popularno\u015bci serialu ich wykonanie znalaz\u0142 i opatrzy\u0142 zupe\u0142nie now\u0105 aran\u017cacj\u0105, francuski DJ, L.B. One, jeden z najpopularniejszych tw\u00f3rc\u00f3w muzyki techno, specjalizuj\u0105cy si\u0119 w jej tanecznej odmianie znanej jako deep house. W jego wersji utw\u00f3r Pere\u0142 w serwisach streamingowych zdoby\u0142 kilkana\u015bcie milion\u00f3w ods\u0142ucha\u0144. To w\u0142a\u015bnie tej piosence p\u0142yta zawdzi\u0119cza te\u017c sw\u00f3j tytu\u0142. Znajdziemy j\u0105 tu w dw\u00f3ch ods\u0142onach – klasycznej, z pi\u0119knie zaaran\u017cowanymi g\u0142osami i w kolejnym remiksie techno, stworzonym przez berli\u0144ski duet 2ContexX, do\u0142\u0105czonym jako bonus. Dla tradycjonalist\u00f3w ta druga wersja mo\u017ce by\u0107 trudna do strawienia, ale i tak warto pos\u0142ucha\u0107, cho\u0107by po to, by zobaczy\u0107, jak ro\u017cne mog\u0105 by\u0107 spojrzenia aran\u017cer\u00f3w na ten sam materia\u0142.<\/p>\n

Tematyka skandynawska wraca w jeszcze kilku utworach. Kr\u00f3tki „Each Must Die Someday” to r\u00f3wnie\u017c angloj\u0119zyczna wersja jednej z nordyckich pie\u015bni z XIII wieku. Ca\u0142\u0105 p\u0142yt\u0119 otwiera za to „Ronja’s Lullaby”, pie\u015b\u0144 z tekstem Astrid Lindgren, prze\u0142o\u017cona ze szwedzkiego na angielski przez Paw\u0142a J\u0119drzejk\u0119 zespo\u0142u Banana Boat, na co dzie\u0144 profesora literatury ameryka\u0144skiej, uznanego translatologa. Powsta\u0142 w ten spos\u00f3b utw\u00f3r niezwyk\u0142y, kt\u00f3ry ma szans\u0119 przybli\u017cy\u0107 pi\u0119kny tekst z powie\u015bci „Ronja, c\u00f3rka zb\u00f3jnika”, mi\u0142o\u015bnikom pie\u015bni morza na ca\u0142ym \u015bwiecie. Jest te\u017c co\u015b skandynawskiego dla polskich s\u0142uchaczy. \u015awietny polski tekst do norweskiej pie\u015bni „Villeman Og Magnhild” napisa\u0142 Micha\u0142 Gramatyka, jeden z dw\u00f3jki muzyk\u00f3w z najd\u0142u\u017cszym sta\u017cem w zespole. Z tematyk\u0105 t\u0105 dobrze koresponduje r\u00f3wnie\u017c nagrany przez Per\u0142y cover. Mowa tu o piosence „Groenland” z repertuaru zespo\u0142u Krewni i Znajomi Kr\u00f3lika. Wprawdzie melodia „Off to Sea Once More” pochodzi z anglosaskiego kr\u0119gu kulturowego, jednak poetycki tekst Jarka Zaj\u0105czkowskiego opowiada o Grenlandii, wi\u0119c zdecydowanie jest to obecnie utw\u00f3r w klimacie nordyckim.<\/p>\n

Zmieniaj\u0105c nieco temat, warto rzuci\u0107 okiem na tradycyjne anglosaskie szanty i pie\u015bni morza, bo od takich Per\u0142y i \u0141otry r\u00f3wnie\u017c nie stroni\u0105, cho\u0107 faktem jest, \u017ce cz\u0119sto ich aran\u017cacje, w pe\u0142ni wykorzystuj\u0105ce silne m\u0119skie g\u0142osy, r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 od prostych \u017ceglarskich \u015bpiew\u00f3w. Tak jest cho\u0107by w przypadku szanty „Donkey Riding”. Sama struktura utworu pozosta\u0142a bez zmian, ale wykorzystano si\u0142\u0119 per\u0142owych g\u0142os\u00f3w do stworzenia wersji \u017cywej, pe\u0142nej emocji i porywaj\u0105cej do wsp\u00f3lnego \u015bpiewania. S\u0142ynny z powodu tik tokowego zamieszania wok\u00f3\u0142 Nathana Evansa „Wellerman”, w wykonaniu Pere\u0142 jest pie\u015bni\u0105 r\u00f3wnie mocno za\u015bpiewan\u0105, co wspomniana powy\u017cej szanta. Okraszono go jednak ciekawym instrumentarium, za kt\u00f3re w du\u017cej mierze odpowiedzialni s\u0105 go\u015bcie: graj\u0105ca na ko\u015bciach Anniki Miko\u0142ajko i wt\u00f3ruj\u0105cy jej na (zn\u00f3w!) skandynawskiej nyckelharpie Zbyszek Murawski z grupy Zejman i Garkumpel. W tradycyjnym szantowym tonie utrzymana jest r\u00f3wnie\u017c pie\u015b\u0144 „Wrak”, polska wersja utworu „Reise a Wreck” brytyjskiej grupy Skinny Lister. Orygina\u0142 to piosenka na wskro\u015b folk-rockowa, Per\u0142y za\u015b wykonuj\u0105 j\u0105 a cappella.<\/p>\n

„Old Hannah” to powr\u00f3t do fascynacji muzyk\u0105 gospel & spirituals. W czasie gdy w zespole wyst\u0119powa\u0142 Adam Saczka, grupa mia\u0142a wi\u0119cej takich utwor\u00f3w, z kt\u00f3rych z czasem powsta\u0142a p\u0142yta „Missa” (2006). Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce to w\u0142a\u015bnie jego Per\u0142y zaprosi\u0142y do studia, by za\u015bpiewa\u0142 ten utw\u00f3r. Jest on te\u017c autorem aran\u017cacji, z reszt\u0105 nie tylko tej jednej. Aran\u017cowa\u0142 on przed laty cz\u0119\u015b\u0107 materia\u0142u „wiki\u0144skiego”, a na nowej p\u0142ycie jego \u015blady us\u0142yszymy r\u00f3wnie\u017c w innej religijnej pie\u015bni, zatytu\u0142owanej „Czas”, w kt\u00f3rej pojawia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c go\u015b\u0107 z innego muzycznego \u015bwiata, beat-boxer Domix. Adam \u015bpiewa\u0142 te\u017c w Per\u0142ach pi\u0119kne ballady. W\u0142a\u015bnie w takim, typowym dla niego stylu utrzymana jest piosenka „River Driver”, najbardziej znana z wykonania kanadyjskiej grupy Great Big Sea. Jak muzycy Pere\u0142 sami pisz\u0105 we wk\u0142adce do p\u0142yty, ich wersja ma w sobie co\u015b z jazzu. Religijne elementy pobrzmiewaj\u0105 te\u017c w tek\u015bcie „Da\u0142 ci \u017cycie Pan”. Tyle tylko, \u017ce jest to wsp\u00f3\u0142czesny utw\u00f3r, napisany dla Pere\u0142 przez Mart\u0119 \u015aliw\u0119, wykonany z towarzyszeniem Wojciecha Paluszkiewicza, kolejnego dawnego muzyka Pere\u0142. Aran\u017cacj\u0119 ponownie stworzy\u0142 Adam Saczka, a Micha\u0142 Gramatyka dorzuci\u0142 swoje 3 grosze do tekstu. Dzi\u015b ten utw\u00f3r to r\u00f3wnie\u017c jeden z koncertowych pewniak\u00f3w zespo\u0142u.<\/p>\n

Ciekawostk\u0105 jest te\u017c cudem odnaleziona, niezarejestrowana nigdy wcze\u015bniej piosenka „Cape Horn”, napisana przez jednego z za\u0142o\u017cycieli zespo\u0142u (w\u00f3wczas jeszcze Per\u0142y i \u0141otry Szanghaju), Marka Razowskiego. Jej autor zosta\u0142 zaproszony do wykonania tego utworu i tak powsta\u0142a piosenka stylizowana na szant\u0119, z jednej strony charakterystyczna dla sceny \u017ceglarskiej lat 90., z drugiej za\u015b wykonana we wsp\u00f3\u0142czesnej, bardziej rozbudowanej wokalnie stylistyce. Ciekawe ile jeszcze takich odkry\u0107 czeka gdzie\u015b w archiwach mi\u0142o\u015bnik\u00f3w morskich pie\u015bni?<\/p>\n

Wspomniany ju\u017c wcze\u015bniej Pawe\u0142 J\u0119drzejko powraca jako autor przek\u0142adu pie\u015bni „Cape Breton Lullaby”, autorstwa kanadyjskiego barda Kennetha Leslie. Tym razem efektem jest tekst w j\u0119zyku polskim, kt\u00f3ry Per\u0142y wykonuj\u0105 na przemian z orygina\u0142em. Trzecie spotkanie z tym gentlemanem, to okoliczno\u015bciowe nagranie piosenki „Few Days”, znanej z wykonania Rycz\u0105cych Dwudziestek. Do tej wersji kilku znanych wykonawc\u00f3w z kr\u0119gu piosenki \u017ceglarskiej dopisa\u0142o swoje fragmenty do oryginalnego tekstu Andrzeja Mendygra\u0142a, i wykona\u0142o je z Per\u0142ami. Piosenka ta ma za zadanie wspiera\u0107 Andrzeja Grzel\u0119, popularnego „Qni\u0119”, w walce o odzyskanie zdrowia po udarze. W nagraniu wzi\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 Wojciech Dudzi\u0144ski z Dwudziestek. Opr\u00f3cz niego i Paw\u0142a J\u0119drzejki, w utworze go\u015bcinnie pojawiaj\u0105 si\u0119 Krzystof Jurkiewicz (z Formacji) i Arkadiusz W\u0105sik (ze Stonehenge). Podobnie jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego przedsi\u0119wzi\u0119cia, tak i „Few Days” w wersji All Hands, to \u015bwietny przyk\u0142ad na now\u0105 jako\u015b\u0107 opart\u0105 o stary i lubiany przeb\u00f3j.<\/p>\n

„Distant Shores” to p\u0142yta, kt\u00f3r\u0105 b\u0119dziemy zapewne przez lata ods\u0142uchiwa\u0107 z coraz to nowymi uwagami wobec utwor\u00f3w. Bogactwo form – zar\u00f3wno stylistycznych jak i wokalno-instrumentalnych – pozwala przy ka\u017cdym kolejnym ods\u0142uchaniu zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jaki\u015b kolejny drobny szczeg\u00f3\u0142. Dzi\u0119ki eklektyzmowi, o kt\u00f3rym wspomnia\u0142em na pocz\u0105tku, p\u0142yta w\u0142a\u015bciwie nie ma prawa si\u0119 znudzi\u0107. Mo\u017cna jej s\u0142ucha\u0107 w ca\u0142o\u015bci lub na wyrywki. Pewnie nie wszystkie utwory trafi\u0105 ka\u017cdemu do serca, jednak ka\u017cdemu warto da\u0107 szans\u0119. Nawet te z pozoru najprostsze, oka\u017c\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas studni\u0105 ciekawych obserwacji i odniesie\u0144.<\/p>\n

Dobrze by\u0142oby, gdyby na kolejn\u0105 p\u0142yt\u0119 Pere\u0142 nie trzeba by\u0142o czeka\u0107 ponad 10 lat. W\u00f3wczas m\u00f3g\u0142by to by\u0107 regularny, przemy\u015blany i przede wszystkim sp\u00f3jny album. Tak, jak mia\u0142o to miejsce w przypadku niedocenianej p\u0142yty „Na wygnaniu”.<\/p>\n

Autor: Rafa\u0142 Chojnacki<\/p>\n

Utwory: 1. Ronja’s Lullaby 2. My Mother Told Me 3. Donkey Riding 4. Cape Horn 5. Wellerman 6. Wrak 7. Villeman Og Manchild 8. Old Hannah 9. River Driver 10. Groenland 11. Czas. 12. Each Must Die Someday 13. Cape Breton Lullaby 14. Few Days 15. \u017bycie da\u0142 Ci Pan 16. My Mother Told Me (2ContexX trance remix).
\nWyd. Soliton 2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Per\u0142y i \u0141otry to jeden z najbardziej uznanych zespo\u0142\u00f3w na scenie pie\u015bni morskich. Burzliwa historia, z kt\u00f3r\u0105 wi\u0105\u017c\u0105<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-3186","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-recenzja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3186","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3186"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3186\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3191,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3186\/revisions\/3191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3186"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3186"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3186"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}