Podobnie jak w przypadku muzyki rockowej, tak i w przypadku punka mamy do czynienia z cz\u0119stym \u0142\u0105czeniem tej stylistyki z folkiem. Otrzymali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c gatunek zwany punkfolkiem. Jego ramy s\u0105 jednak niezbyt wyra\u017anie okre\u015blone, z jednej strony \u0142atwo zaakceptowa\u0107 ba\u0142aganiarsk\u0105 muzyk\u0119 The Pogues, czy nagrania Levellers\u00f3w jako po\u0142\u0105czenie muzyki folkowej z punkiem, z drugiej za\u015b mianem punkfolkowej okre\u015blano np. debiutancki album Spirit of the West, ostry pod wzgl\u0119dem tekstowym, ale zupe\u0142nie akustyczny.
\nNa pocz\u0105tku lat 90-tych spotka\u0142em si\u0119 z teori\u0105 jednego z socjolog\u00f3w badaj\u0105cych fenomen festiwalu w Jarocinie, kt\u00f3ra dawa\u0142a do zrozumienia, \u017ce taniec pogo zwi\u0105zany z muzyk\u0105 punk to nic innego jak wsp\u00f3\u0142czesna odmiana rytualnych ta\u0144c\u00f3w plemiennych. G\u0142\u00f3wnie chodzi\u0142o tu o specyficzny trans i poczucie ekstazy zwi\u0105zane z grupow\u0105 zabaw\u0105. Nie wiem jak wiele prawdy jest w tej teorii, potwierdza j\u0105 jednak popularno\u015b\u0107 na scenie punk muzyki reggae (zw\u0142aszcza roots). Transowe rytmy bliskie s\u0105 jak si\u0119 okazuje punkowej publiczno\u015bci.
\nW przypadku folka, to powi\u0105za\u0144 mo\u017cna szuka\u0107 gdzie indziej. Tradycja folkowej ballady robotniczej ma na Wyspach Brytyjskich (nie tylko oczywi\u015bcie) g\u0142\u0119bokie tradycje. Dlatego te\u017c subkultura wywodz\u0105ca si\u0119 z \u015brodowisk proletariackich sta\u0142a si\u0119 w pewnym sensie spadkobiercami Ewana McColla czy Pete’a Seegera.
\nZwi\u0105zki muzyki punk z folkiem si\u0119gaj\u0105 niemal pocz\u0105tk\u00f3w tego stylu. Ju\u017c zesp\u00f3\u0142 The Clash si\u0119ga\u0142 do muzyki tradycyjnej (utw\u00f3r „English Civil War” ma lini\u0119 melodyczn\u0105 z „Whem Johnny Come Marching Home, a ich w\u0142asny utw\u00f3r „Loose Your Skin” – z go\u015bcinnym udzia\u0142em nieznanej mi wokalistki ma folkowy – wr\u0119cz pubowy – charakter). Z reszta Joe Stummer zosta\u0142 po latach producentem i przez kr\u00f3tki czas wokalist\u0105 The Pogues.
\nJednak w przypadku punk rocka na niewiele zda nam si\u0119 chronologia. Wiadomo \u017ce muzyka ta pozostaje w do\u015b\u0107 g\u0142\u0119bokim undergroundzie, niekiedy tylko wychylaj\u0105c si\u0119 na zewn\u0105trz. Nie zmieni\u0142a si\u0119 wiele od czas\u00f3w gdy zesp\u00f3\u0142 Sex Pistols wyda\u0142 p\u0142yt\u0119 „Never Mind The Ballocks”. Dlatego pozostan\u0119 raczej przy zespo\u0142ach i ich nagraniach, nie przejmuj\u0105c si\u0119 zbytnio przeskokami czasowymi.
\nZacznijmy od najbardziej celtyckiej z punkowych kapel. Chodzi mi o bosto\u0144ski zesp\u00f3\u0142 Dropkick Murphys. Zesp\u00f3\u0142 gra radosnego punkrocka i oi, ale spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ich repertuaru to piosenki irlandzkie i szkockie. Mo\u017cna sobie pos\u0142ucha\u0107 skocznych, radosnych wersji „Finnegan’s Wake”, czy innych standard\u00f3w folkowych. W instrumentarium poza gitarami i zwyk\u0142a rockow\u0105 sekcj\u0105 rytmiczn\u0105 maj\u0105 ch\u0142opaki skrzypki czasem dudy. Mocn\u0105 stron\u0105 zespo\u0142u s\u0105 covery, graj\u0105 utwory zar\u00f3wno The Clash, Cock Sparrer, jak i The Pogues. Nagrali r\u00f3wnie\u017c utw\u00f3r („Vengeance” z repertuaru The Nips) z go\u015bcinnym udzia\u0142em Shane’a MacGowana’a. Podobno koncerty grupy s\u0105 niesamowite.
\nZespo\u0142em, kt\u00f3ry bardzo kojarzy si\u0119 z Myrphysami najbardziej, to The Real Mackenzies. Najwi\u0119ksze wra\u017cenia robi\u0105 nagrania koncertowe. Punk-folkowy czad z dudami, kawa\u0142ki takie ja „Loch Lomond” czy „My Bonnie” nabieraj\u0105 zupe\u0142nie innego wyrazu. To naprawd\u0119 \u015bwietna muzyka, pod warunkiem \u017ce nasze uszy s\u0105 w stanie znie\u015b\u0107 jazgot ich gitar.
\nOba zespo\u0142y mimo i\u017c pochodz\u0105 Zza Wielkiej Wody dumnie obnosz\u0105 si\u0119 ze swoj\u0105 celtycko\u015bci\u0105, MacKenzies biegaj\u0105 cz\u0119sto podczas wyst\u0119p\u00f3w w kiltach. To do\u015b\u0107 charakterystyczne dla irlandzkich i szkockich \u015brodowisk emigranckich, s\u0105 nawet bardziej celtyccy od swych kuzyn\u00f3w z Zielonej Wyspy i G\u00f3rzystej Krainy. Ale nie o poetyckich metaforach ma by\u0107 ten artyku\u0142.
\nScena londy\u0144ska, kt\u00f3ra wyda\u0142a cho\u0107by taki zesp\u00f3\u0142 jak The Pogues, mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 tak\u017ce mniej znanymi zespo\u0142ami. Ze sceny punkfolkowej wywodzi si\u0119 grupa Under The Gun. Wbrew pozorom jest ona w Polsce do\u015b\u0107 dobrze znana, kilkakrotnie grali u nas koncerty, ich wydawnictwa s\u0105 do nabycia na niemal ka\u017cdym stoisku z muzyk\u0105 punkow\u0105 (mowa o wydawnictwach niezale\u017cnych). Zesp\u00f3\u0142 przechodzi\u0142 spore perturbacje ze sk\u0142adem i w rezultacie powsta\u0142a na jego bazie grupa Tofu Love Frogs, kt\u00f3ra z tego co wiem nie pa\u0142a sympati\u0105 do Under The Gun. Tofu r\u00f3wnie\u017c grali w Polsce i przyznam \u017ce s\u0105 bardziej folkowi od UTG. Ostatnie wyst\u0119py Tofu pokazywano nawet w telewizyjnej Dw\u00f3jce (razem z Deaf Sheppard i jakim\u015b naszym zespo\u0142em g\u00f3ralskim, ale g\u0142owy nie dam czy Trebunie-Tutki). Tak czy owak – polecam obie grupy, w przypadku UTG zw\u0142aszcza utw\u00f3r „Sons of Witches”.
\nNie tylko Amerykanie i Brytyjczycy kombinuj\u0105 z kolaboracj\u0105 w dziedzinie punka i folka. Szwedzi z Tequila Girls r\u00f3wnie\u017c radz\u0105 sobie \u015bwietnie. Zesp\u00f3\u0142 ma na koncie (a jak\u017ce!) trasy po Polsce i kilka zapowiedzianych koncert\u00f3w w S\u0142upsku, z kt\u00f3rych \u017caden si\u0119 nie odby\u0142. Dlatego te\u017c swoj\u0105 koncertow\u0105 p\u0142ytk\u0119 nazwali po prostu „Slupsk”. Wydane w Polsce na kasecie pierwsze demo zespo\u0142u to najbardziej folkowa z ich pozycji. Zawiera m.in. „Raggle Taggle Gypsy”. W og\u00f3le ca\u0142o\u015b\u0107 bardzo kojarzy si\u0119 z The Levellers. M\u00f3wi\u0119 o stylistyce, nie jakiej\u015b dos\u0142ownej inspiracji. Ostatnia p\u0142yta – „Mind Tripper” jest bardziej rockowa, lecz utwory nie zatraci\u0142y charakterystycznego dla Tequilli folkowego smaczku.
\nBrytyjczykami, przynajmniej z narodowo\u015bci s\u0105 cz\u0142onkowie The Ukrainians. Wcze\u015bniej cz\u0119\u015b\u0107 z nich gra\u0142a w Wedding Present, jednak Peter Solovka zorientowa\u0142 si\u0119, \u017ce jego nazwisko r\u00f3\u017cni si\u0119 troch\u0119 od innych brytyjskich nazwisk. Odkry\u0142 muzyk\u0119 i kultur\u0119 Ukrainy (i Rosji) i prze\u0142o\u017cy\u0142 j\u0105 na j\u0119zyk muzyki. Na koncert w Kijowie przysz\u0142o wi\u0119cej os\u00f3b ni\u017c na Michaela Jakcsona. Kiedy grali w gda\u0144skiej „Kwadratowej” omal nie dosta\u0142em odwodnienia organizmu (z powodu szale\u0144stw pod scen\u0105, cho\u0107 wentylacja w tym klubie to zupe\u0142nie inna sprawa). Og\u00f3lnie muzyka bardzo energetyczna, lub nostalgiczna zale\u017cnie do utworu. Zesp\u00f3\u0142 obecnie praktycznie nie istnieje, cho\u0107 ukaza\u0142o si\u0119 ostatnio wydawnictwo koncertowe, ma ono charakter przekrojowy.
\nNo i w ko\u0144cu czas na Francuz\u00f3w z Louis Attaque. Z mieszank\u0105 awangardowego rocka, folka i punkowej werwy wdarli si\u0119 na francuskie listy przeboj\u00f3w. Nie siedzieli tam zbyt d\u0142ugo, lecz na tyle, by mo\u017cna by\u0142o zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na ciekaw\u0105 muz\u0119 jak\u0105 prezentuj\u0105. O samym zespole wiadomo mi na razie niewiele, ale pewnie jeszcze co\u015b o nim pojawi si\u0119 kiedy\u015b na tych stronach. Aha, jeden z ich utwor\u00f3w wykonuje polski zesp\u00f3\u0142 The Bumpers.
\nCo do polskich zespo\u0142\u00f3w, to sched\u0119 po The Pogues dzier\u017c\u0105 na pewno The Bumpers i Jak Wolno\u015b\u0107 To Wolno\u015b\u0107, oraz w pewnym stopniu formacja Szwagierkolaska. Jednaj w \u015brodowisku punkowym te\u017c czaj\u0105 si\u0119 zespo\u0142y si\u0119gaj\u0105ce w stron\u0119 folka. Podejrzewam \u017ce pierwsz\u0105 tak\u0105 pr\u00f3b\u0105 by\u0142 utw\u00f3r „Woda Woda Woda” grupy Sex Bomba inspirowany przez „Podmoskiewskije Wiecziera”. Dzi\u015b mamy wi\u0119cej takich grup, zw\u0142aszcza zwi\u0105zane ze scen\u0105 pilsk\u0105 zespo\u0142y Alians, \u015awiat Czarownic, INRI czy Globtroter. Kilka innych wykorzystuje elementy folkowe sporadycznie, jak np. Pid\u017cama Porno („Do nieba wzi\u0119ci”) czy Kremlowskie Kuranty.
\nNiekt\u00f3re z zespo\u0142\u00f3w punkowo – folkowych zas\u0142uguj\u0105 na szersze om\u00f3wienie, dlatego te\u017c powr\u00f3c\u0119 do nich przy okazji pisania kolejnych odcink\u00f3w „Folkowych Dr\u00f3g”.
Podobnie jak w przypadku muzyki rockowej, tak i w przypadku punka mamy do czynienia z cz\u0119stym \u0142\u0105czeniem tej<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-5","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}