O TY Ukko i TY Akka
\nWiatr\u00f3w i pogody tkacze <\/p>\n
Mod\u0142y wznosz\u0119 do Wszechw\u0142adc\u00f3w
\nWiruj\u0105cy zbud\u017acie wiatr <\/p>\n
Wiruj\u0105cy zbud\u017acie wiatr
\nSmagaj\u0105c\u0105 burz\u0119 stw\u00f3rzcie <\/p>\n
Przydro\u017cne pnie wyrwijcie
\nSosny przyjeziorne przetrzebcie <\/p>\n
Korony wielkich d\u0119b\u00f3w po\u0142amcie
\nNiez\u0142omne korzenie w drzazgi rozgnie\u0107cie <\/p>\n
O powsta\u0144 Wietrze! Dalej, dmij i grzmij
\nSro\u017c si\u0119 nawa\u0142nico, wniwecz wszystko obr\u00f3\u0107 <\/p>\n
O powsta\u0144 Wietrze! Dalej, dmij i grzmij
\nSzalej w\u015bciekle nieujarzmiona Naturo! <\/p>\n
Dmuchaj o Wietrze cho\u0107by sze\u015b\u0107 lat z g\u00f3r\u0105
\nPrzez siedem z g\u00f3r\u0105 wiosen p\u0119d\u017a <\/p>\n
Gnajcie kipiele w potokach
\nMknijcie chy\u017co s\u0119dziwe wody <\/p>\n
Gnaj i Ty kipielom podobny
\nI triumfuj w wyzwoleniu
\n<\/i>
\nMiarowy rytm b\u0119bn\u00f3w szama\u0144skich, czczenie b\u00f3stw i si\u0142 natury, prastare obrz\u0119dy druid\u00f3w, kult macierzy i rod\u00f3w zwierz\u0119cych. Nie… Nie chodzi o obrz\u0105dek, raczej o poga\u0144stwo muzyczne, o neodruid\u00f3w, kt\u00f3rzy nawi\u0105zali do tradycji praojc\u00f3w w nazwie szwedzkiej grupy folkowej, a tak\u017ce misternie wpletli motywy ludowe do swej tw\u00f3rczo\u015bci. Zesp\u00f3\u0142 wy\u0142oni\u0142 si\u0119 z proch\u00f3w praojc\u00f3w niczym feniks w roku 1987. Piewcami by\u0142o trzech szwedzkich student\u00f3w szko\u0142y ludowej w Skinnskatteberg ( notabene maj\u0105 oni blisko do Laponii, gdzie do tej pory \u017cywa jest tradycja dawnych wierze\u0144, wi\u0119c nie ma si\u0119 co dziwi\u0107 ): Hallbus Totte Mattsson, Anders Stake ( p\u00f3\u017aniej zmieni\u0142 nazwisko na Norrude ) oraz Bj\u00f6rn Tollin. Nazwa zespo\u0142u pochodzi podobno od stwierdzenia jednego z przyjaci\u00f3\u0142 Totte Mattssona, kt\u00f3ry s\u0142ysz\u0105c niesamowite odg\u0142osy instrument\u00f3w podczas jednej z pr\u00f3b wykrzykn\u0105\u0142: „To jakie\u015b poga\u0144skie granie!”.
\nW rok od pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci ca\u0142a tr\u00f3jka napisa\u0142a muzyk\u0119 do sztuki Petera Oscarssona zatytu\u0142owanej 'Den Stora Vreden’, czyli 'Wielki Gniew’. Ca\u0142y teatr w G\u00e4vle rozbrzmiewa\u0142 d\u017awi\u0119kami wykonywanymi na \u017cywo przez to intryguj\u0105ce trio. Muzyka doskonale ilustrowa\u0142a tajemniczy, diabelski klimat przedstawienia, dlatego w kr\u00f3tkim czasie zyska\u0142a niema\u0142y rozg\u0142os. W 1989 ukaza\u0142a si\u0119 d\u0142ugo oczekiwana i ju\u017c owiana mistyczn\u0105 legend\u0105 pierwsza p\u0142yta, zatytu\u0142owana po prostu 'Hedningarna’, kt\u00f3ra wydana zosta\u0142a przez Alice Records.
\nDni ucieka\u0142y, a muzycy b\u0142\u0105dz\u0105c zapewne po le\u015bnych ost\u0119pach wpadli na trop dw\u00f3ch kobiet, kt\u00f3re w r\u00f3wnym stopniu zafascynowane by\u0142y kultur\u0105 i co wa\u017cniejsze, muzyk\u0105 skandynawskich przodk\u00f3w. Rado\u015bci ze spotkania by\u0142o co nie miara, a wszyscy wraz przyst\u0105pili od razu do wsp\u00f3\u0142pracy tak, \u017ce ludzie wko\u0142o si\u0119 dziwowali c\u00f3\u017c to za odg\u0142osy piekielne z lasu si\u0119 dobywa\u0142y. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ich \u015bwidruj\u0105ce g\u0142osy czarownic idealnie wkomponowuj\u0105 si\u0119 w niepokorn\u0105 muzyk\u0119. W 1991 roku Sanna Kurki – Suonio i Tellu Paulasto, bo tak nazywa\u0142y si\u0119 dwie, tajemnicze niewiasty razem z ca\u0142ym zespo\u0142em rozpocz\u0119\u0142y wsp\u00f3\u0142prac\u0119 ze szwedzk\u0105 wytw\u00f3rni\u0105 Silence Records. Tam dopiero ca\u0142y kwintet mia\u0142 okazj\u0119 zasmakowa\u0107 wzmocnionego przez aparatur\u0119 studyjn\u0105 brzmienia i m\u00f3g\u0142 do woli eksperymentowa\u0107 z najprzer\u00f3\u017cniejszymi instrumentami, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 zosta\u0142a dawno zapomniana przez wsp\u00f3\u0142czesnych. Wkr\u00f3tce drog\u0119 niewiernych tw\u00f3rc\u00f3w zacz\u0119\u0142y roz\u015bwietla\u0107 promienie chwa\u0142y. Termin niewierno\u015bci nawi\u0105zuje nie tylko do tradycji, ale r\u00f3wnie\u017c do kierunku rozwoju muzycznego cz\u0142onk\u00f3w zespo\u0142u, kt\u00f3rzy za nic mieli obowi\u0105zuj\u0105ce trendy i wbrew nim zacz\u0119li penetrowa\u0107 rejony dot\u0105d nie poznane, tworz\u0105c zupe\u0142nie now\u0105 stylistyk\u0119. Kolejny, bardzo dobry album 'Kaksi’ (co po fi\u0144sku oznacza dwa), wydany we wrze\u015bniu 1992 roku zyska\u0142 ogromny rozg\u0142os i ju\u017c w 5 miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej HEDNINGARNA nagrodzona zosta\u0142a nagrod\u0105 Grammy, sprzedaj\u0105c 35 000 egzemplarzy w samej tylko Szwecji. Media prze\u015bciga\u0142y si\u0119 w raportach na temat genialnej grupy, kt\u00f3ra z muzealnych instrument\u00f3w wydobywa zupe\u0142nie wsp\u00f3\u0142czesne d\u017awi\u0119ki. Tak naprawd\u0119 to muzealne one nie by\u0142y, bo cz\u0119\u015b\u0107 jako fascynaci, zbudowali sami arty\u015bci, a niekt\u00f3re tylko odnowili i przystosowali do pod\u0142\u0105czenia do wzmacniaczy. Czy\u017cby sukces ten mia\u0142 oznacza\u0107, \u017ce na P\u00f3\u0142nocy p\u0142ynie jeszcze w ludziach gor\u0105ca krew Wiking\u00f3w?
\nW 1994 ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne genialny kr\u0105\u017cek 'Tr\u00e4’, (czyli drzewo), co by\u0142o okazj\u0105 do niezwyk\u0142ej imprezy maj\u0105cej miejsce w ogromnym sza\u0142asie nomad\u00f3w w jednej z dzielnic Sztokholmu. Nied\u0142ugo potem pi\u0119cioro Pradawnych wyst\u0105pi\u0142o na festiwalu w Roskilde, a publiczno\u015b\u0107 ca\u0142ej Europy mia\u0142a okazj\u0119 pozna\u0107 tych \u017cywio\u0142owych szaman\u00f3w, podczas najprzer\u00f3\u017cniejszych festiwali w 1995 roku. Niestety Sanna i Tellu nie mog\u0142y bra\u0107 udzia\u0142u w powstawaniu nowego dzie\u0142a, poniewa\u017c by\u0142y coraz bardziej wyczerpane nieustannymi podr\u00f3\u017cami na kolejne wyst\u0119py. Wola\u0142y te\u017c spokojnie i w zaciszu domowym odpocz\u0105\u0107 od spraw wielkiego \u015bwiata, do czego przyczyni\u0142 si\u0119 fakt, \u017ce znalaz\u0142y si\u0119 w tym czasie w stanie b\u0142ogos\u0142awionym. Pragn\u0119\u0142y te\u017c uko\u0144czy\u0107 studia na presti\u017cowej Akademii Sibeliusa. Tellu maj\u0105c do wyboru rodzin\u0119 i zesp\u00f3\u0142 wybra\u0142a to pierwsze i wkr\u00f3tce na jej miejsce pojawi\u0142a si\u0119 w 1996 Anita Lehtola od razu udowadniaj\u0105c sw\u0105 warto\u015b\u0107 podczas festiwalu w Holandii i koncercie w Madrycie.
\nW poszukiwaniu spokoju podstawowy trzon zespo\u0142u, czyli trzech Niewiernych zaw\u0119drowa\u0142o do Falun, gdzie zbudowali zaciszne studio nagra\u0144 o nazwie 'Hednavisionen’. Nowy album nagrany zosta\u0142 niestety bez charyzmatycznych wokalistek, dlatego r\u00f3\u017cni si\u0119 troch\u0119 od poprzednich dw\u00f3ch, poniewa\u017c dziki \u015bpiew kobiet nadawa\u0142 charakterystycznego brzmienia o kt\u00f3re 'Hippjokk’, wydany w lutym 1997 roku jest ubo\u017cszy. Podczas jego powstawania muzycy postanowili si\u0119gn\u0105\u0107 jeszcze g\u0142\u0119biej do korzeni i nagra\u0107 album stricte folkowy. Nie mogli jednak powstrzyma\u0107 si\u0119 od eksperymentowania z nowymi brzmieniami, dlatego nie mo\u017cna nazwa\u0107 tej p\u0142yty tradycyjn\u0105. Ten projekt zawiera r\u00f3wnie\u017c nowy element, mianowicie bogatszy jest o tradycyjny lapo\u0144ski \u015bpiew – jojk, wykonywany przez Wimme Saariego, kt\u00f3ry u\u017cyczy\u0142 ju\u017c swego g\u0142osu w jednym z utwor\u00f3w na p\u0142ycie 'Tr\u00e4’. Przez ma\u0142e studio przewin\u0119\u0142o si\u0119 sporo ludzi, kt\u00f3rzy wzbogacili nowe dzie\u0142o o nowe elementy. Johan Liljemark doda\u0142 d\u017awi\u0119ki didgeridoo, Knut Reiersrud zagra\u0142 gitarowe solo. Pojawi\u0142a si\u0119 te\u017c posta\u0107 jeszcze jednego druida, basisty Ulfa Ivarssona (zdj\u0119cie), kt\u00f3ry wyst\u0119powa\u0142 ze swoimi bra\u0107mi przez dwa lata, jednak zdecydowa\u0142 si\u0119 opu\u015bci\u0107 ich zast\u0119py tu\u017c przed nagraniem nowego albumu.
\nW zimie roku 1998 zjednoczone si\u0142y damsko-m\u0119skie postanowi\u0142y poszuka\u0107 inspiracji w Karelii, le\u017c\u0105cej na granicy rosyjsko – fi\u0144skiej. Tam zachowa\u0142 si\u0119 zwyczaj \u015bpiewania run, czyli pie\u015bni przodk\u00f3w przekazywanych z pokolenia na pokolenie. Tam te\u017c Elias L\u00f6nnrot zbiera\u0142 wszystkie epickie opowie\u015bci \u015bpiewane, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej wesz\u0142y w sk\u0142ad eposu narodowego Fin\u00f3w – Kalevali. Wszystkich oczarowa\u0142a prostota i dobroduszno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w tego regionu oraz ich prastara i wci\u0105\u017c \u017cywa tradycja. Wkr\u00f3tce powsta\u0142 nowy materia\u0142, muzyka wyciszona i bardziej akustyczna oparta w sporej cz\u0119\u015bci na karelskiej muzyce ludowej. Tym razem wi\u0119c ch\u0119\u0107 powrotu do korzeni wzi\u0119\u0142a g\u00f3r\u0119 nad nowoczesnymi zap\u0119dami muzyk\u00f3w. Zaraz potem Bj\u00f6rn i Totte postanowili najwyra\u017aniej odpocz\u0105\u0107 troch\u0119 od rodzimej formacji, wzi\u0119li wi\u0119c udzia\u0142 w nagraniu beztroskich ta\u0144c\u00f3w z grup\u0105 'Boot’, a Sanna r\u00f3wnie\u017c wykorzysta\u0142a chwile wytchnienia aby przygotowa\u0107 swoj\u0105 solow\u0105 p\u0142yt\u0119. Oba albumy ukaza\u0142y si\u0119 w 1999 roku nak\u0142adem Silence Records. Tak\u017ce w tym roku zosta\u0142 wydany album 'Karelia Visa’, nowe, poga\u0144skie dziecko, a zesp\u00f3\u0142 zn\u00f3w w dobrej formie ruszy\u0142 w tras\u0119 po Skandynawii oraz Stanach Zjednoczonych. W Minneapolis zagra\u0142 nawet do przedstawienia tanecznego opartego na ich muzyce. „Pie\u015b\u0144 Karelii” to jak dot\u0105d ostatnie dzie\u0142o niesamowicie oryginalnej i charyzmatycznej formacji 'Hedningarna’.
\nW czym tkwi fenomen tej grupy? Dlaczego tak porusza ca\u0142e masy ludzi? C\u00f3\u017c takiego jest w tych d\u017awi\u0119kach starych instrument\u00f3w i ludowych melodiach zaaran\u017cowanych na nowo? No w\u0142a\u015bnie…jest co\u015b takiego, co nie pozwala przej\u015b\u0107 obok tej muzyki oboj\u0119tnie. Wszyscy cz\u0142onkowie zgodnie twierdz\u0105, \u017ce ca\u0142a magia ukryta jest w\u0142a\u015bnie w instrumentach, \u017ce w ich \u015brodku jest jaki\u015b Duch, kt\u00f3ry wydobywa tak tajemnicze brzmienie. Wystarczy tylko umiej\u0119tnie je nag\u0142o\u015bni\u0107, aby wszyscy us\u0142yszeli jak te Duchy przemawiaj\u0105… Istnieje jeszcze jedno przypuszczenie. Ot\u00f3\u017c muzyka 'Hedningarny’ ma swe korzenie w kulturze staroskandynawskiej i odnosi si\u0119 do wra\u017cliwej duchowo\u015bci s\u0142uchaczy. A przecie\u017c cz\u0142owiek r\u00f3wnie\u017c potrzebuje by\u0107 zakorzenionym w jakiej\u015b tradycji. A u Skandynaw\u00f3w pami\u0119\u0107 o tradycji jest czym\u015b bardzo osobistym, dla wielu z nich, czym\u015b najwa\u017cniejszym. Okazuje si\u0119 tymczasem, \u017ce nie tylko dla nich ale i dla innych narodowo\u015bci r\u00f3wnie\u017c. Mo\u017ce wszyscy oddani fani czuj\u0105 w sobie jaki\u015b zwi\u0105zek z pranordyckimi przodkami. Na pewno co\u015b w nich od\u017cywa i przypomina o sobie, kiedy s\u0142uchaj\u0105 tego echa, kt\u00f3re wzywa zagubionych potomk\u00f3w do swojej ojczyzny.
\nNie mo\u017cna zapomnie\u0107 o tych, kt\u00f3rzy swoj\u0105 odwag\u0105 wyznaczyli nowy kierunek, \u0142ami\u0105c dotychczasowe normy, obowi\u0105zuj\u0105ce w\u015br\u00f3d artyst\u00f3w ludowych. Wyznaczyli zupe\u0142nie nowe kanony, przekroczyli granice i nadali tradycyjnej muzyce nowoczesne formy, tchn\u0119li \u015bwie\u017c\u0105 si\u0142\u0119 i udowodnili, \u017ce tradycja d\u0142ugo jeszcze pozostanie \u017cywa w\u015br\u00f3d lud\u00f3w P\u00f3\u0142nocy. Co wi\u0119cej nie byli nigdy krytykowani przez zamkni\u0119te \u015brodowisko fundamentalist\u00f3w folkowych w Skandynawii, lecz spotkali si\u0119 z ich \u017cyczliwym przyj\u0119ciem.
\nO tej niezwyk\u0142ej podr\u00f3\u017cy w czasie i w przestrzeni w jak\u0105 zaprasza s\u0142uchacza 'Hedningarna’ recenzenci napisali setki tekst\u00f3w, u\u017cywaj\u0105c wymy\u015blnych por\u00f3wna\u0144 i wysublimowanych komplement\u00f3w. Dopatrywano si\u0119 w tym fi\u0144sko-szwedzkim kwintecie inspiracji rockiem, bluesem i muzyk\u0105 dance, nazywano ich technoszamanami i pra- skandynawskimi trip-hopowcami. I jest w tym wszystkim troch\u0119 racji. Bo jednocz\u0105 oni wiele gatunk\u00f3w rozwijaj\u0105c je w jeden, piorunuj\u0105cy koncept. Ich korzenie wyrastaj\u0105 z tradycji pranordyckiej, ale rozga\u0142\u0119ziaj\u0105 si\u0119 na ca\u0142y \u015bwiat.
\nJak najlepiej scharakteryzowa\u0107 t\u0105 ekscytuj\u0105c\u0105 muzyk\u0119, kt\u00f3r\u0105 tworz\u0105 „Poganie”? Jest ona przede wszystkim bardzo emocjonalna i obrazowa. Skojarzenia z omsza\u0142ymi borami, dzikimi pustkowiami Laponii, tajemniczymi g\u0142osami dochodz\u0105cymi z g\u0142uszy, z wpatrzonymi \u015blepiami wilk\u00f3w, \u0142omotem skrzyde\u0142 poluj\u0105cego jastrz\u0119bia \u0142atwo nasuwaj\u0105 si\u0119 na my\u015bl, gdy zamknie si\u0119 oczy s\u0142uchaj\u0105c ich p\u0142yt. Jest te\u017c bardzo charakterystyczna je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 akustyk\u0119. Wiele utwor\u00f3w opartych jest na ci\u0119\u017ckim, pot\u0119\u017cnym rytmie wsamplowanego b\u0119bna. Do tego rytmu cz\u0119sto dochodzi kolejny element jakim jest powtarzanie tego samego d\u017awi\u0119ku przez ca\u0142y czas i tworzenie w ten spos\u00f3b t\u0142a na kt\u00f3rym opiera si\u0119 melodia. Taki zabieg nazywa si\u0119 angielskim s\u0142owem, drone. Jego funkcj\u0119 pe\u0142ni lira korbowa, z kt\u00f3rej wydobywaj\u0105 si\u0119 \u0142atwo poznawalne, pi\u0119kne i intryguj\u0105ce d\u017awi\u0119ki przypominaj\u0105ce odleg\u0142e miauczenie. Na tym tle opiera si\u0119 melodia grana najpierw w durowej tonacji, a p\u00f3\u017aniej powtarzana w molowej. Na przemian grane te same d\u017awi\u0119ki ale w r\u00f3\u017cnych skalach prowadz\u0105 ze sob\u0105 nastrojowy dialog. Czasem na zasadzie ronda melodia ewoluuje poprzez zmiany b\u0105d\u017a tonacji, b\u0105d\u017a instrumentu. Zazwyczaj prowadz\u0105c\u0105 skrzypce i lira, ale rol\u0119 t\u0105 przejmuj\u0105 te\u017c flet wierzbowy, dudy szwedzkie czy inne ludowe twory o dziwnych, szwedzkich nazwach. Bogactwo instrument\u00f3w tworzy bogactwo i wielo\u015b\u0107 barw. Nie brakuje lutni, harfy smyczkowej, rogu koziego, kanteli. Ca\u0142o\u015bci dope\u0142niaj\u0105 dramatyczne g\u0142osy wokalistek, kt\u00f3re przywodzi\u0107 mog\u0105 na my\u015bl bu\u0142garskie za\u015bpiewki ludowe, wykonywane np. przez 'Trio Bulgarka’. Teksty opowiadaj\u0105 o wielu sprawach zwi\u0105zanych z ci\u0119\u017ckim \u017cyciem, o naturze, \u015bmierci, pokonywaniu trudno\u015bci i parciu naprz\u00f3d, o pierwotnej, naturalnej mi\u0142o\u015bci prostych ludzi. Pojawia si\u0119 wiele pie\u015bni b\u0119d\u0105cych hymnami do fi\u0144skich bog\u00f3w, cz\u0119ste s\u0105 motywy mitologiczne, a gdzieniegdzie nawet wyst\u0119puj\u0105 jako bohaterowie istoty z wierze\u0144 jak na przyk\u0142ad wilko\u0142aki (wspania\u0142a opowie\u015b\u0107 zatytu\u0142owana „Godzina wilka” na p\u0142ycie 'Tr\u00e4’), czy krasnoludy. W wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 to wolne aran\u017cacje poda\u0144 i przekaz\u00f3w ludowych. Wszystko razem tworzy nieziemski klimat nie do opisania. Trudno oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce nie pl\u0105sa si\u0119 w lnianej koszuli w ekstatycznym rytuale, bo przecie\u017c czu\u0107 zapach ognia, s\u0142ycha\u0107 przywo\u0142ania. R\u0119ce b\u0142\u0105dz\u0105 po korze drzewa… Podsumowuj\u0105c w jednym zdaniu: 'Hedningarna’ to praskandynawska, poga\u0144ska muzyka ziemi.
\n
\nUkko, najwy\u017cszy panie
\nDziadku stary na niebiosach
\nWyci\u0105gnij sw\u00f3j miecz ognisty
\nwe krwi \u017cmiji umaczany
\nWyci\u0105gnij go ze szkar\u0142atnej pochwy <\/p>\n
Skrzesaj ognia, ojcze wiatr\u00f3w
\nWy\u015blij b\u0142yskawic\u0119 V\u00e4ino
\nPonad bezkresnymi wodami
\nPonad falami m\u00f3rz szerokich <\/p>\n
Pan \u015bmierci skrzesa\u0142 ognia
\nWyslal b\u0142yskawic\u0119 M\u0119drzec
\nP\u0142omie\u0144 zap\u0142on\u0105\u0142 w sercu
\niskry w\u0142a\u015bnie tam kieruj\u0105c
\nRozpali\u0142 l\u0119d\u017awia m\u0142odzie\u0144ca
\nRozpali\u0142 pier\u015b dziewicy <\/i><\/p>\n
Przy pisaniu tego artyku\u0142u wykorzysta\u0142em materia\u0142y w j\u0119zyku szwedzkim i angielskim opublikowane w internecie.
\n
O TY Ukko i TY Akka Wiatr\u00f3w i pogody tkacze Mod\u0142y wznosz\u0119 do Wszechw\u0142adc\u00f3w Wiruj\u0105cy zbud\u017acie wiatr Wiruj\u0105cy<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-521","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-artykuly"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/521","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=521"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/521\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/efolk.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}